Dane przestrzenne w gospodarce wodnej – wnioski z panelu konferencji QGIS Polska

Opublikowano: 02/09/2026

Jak dane przestrzenne mogą wspierać zarządzanie wodą, planowanie przestrzenne oraz reagowanie na skutki suszy i powodzi? To jeden z głównych tematów panelu eksperckiego „Gospodarka Wodna”, który odbył się 24 czerwca 2026 r. podczas konferencji “V Spotkania Użytkowników QGIS”. W dyskusji udział wzięli przedstawiciele Sweco Polska, Stowarzyszenia QGIS Polska, Lasów Państwowych, ICEYE, Instytutu Rozwoju Terytorialnego oraz PGW Wody Polskie. Panel moderował Henryk Grzywna ze Sweco Polska, a organizatorem był Patryk Pszczółkowski, reprezentujący Sweco Polska i Stowarzyszenie QGIS Polska.

Źródło: QGIS, Fotograf: Beata Michalczyk

Dane są dostępne, ale potrzebują spójności

Jednym z głównych wniosków panelu było to, że wyzwaniem w gospodarce wodnej coraz rzadziej jest sam brak danych. Kluczowe znaczenie mają dziś ich spójność, aktualność, referencyjność oraz właściwa interpretacja.

Dobrym przykładem była przywołana podczas panelu „Analiza Potencjału Retencyjnego Dolnego Śląska”, realizowana jako część Dolnośląskiej Polityki Wodnej. Wyniki projektu pokazały, że dane wykorzystywane do planowania, prognozowania i zarządzania w gospodarce wodnej mogą przedstawiać ten sam obiekt lub zjawisko w odmienny sposób, a zawarte w nich informacje nie zawsze są ze sobą zgodne.

W dyskusji zwrócono również uwagę na publikację bazy danych potencjału retencyjnego. Jak wskazano podczas panelu, takie zbiory mogą stanowić ważne uzupełnienie brakującej, spójnej i jednorodnej informacji przestrzennej wspierającej działania związane z retencją wodną.

W kontekście powodzi i suszy uczestnicy podkreślali także znaczenie sprawnego przepływu informacji między instytucjami oraz lepszej koordynacji działań w sektorze gospodarki wodnej.

Retencja, mokradła i otwarte dane

Ważnym tematem dyskusji była retencja oraz rola mokradeł. Uczestnicy wskazywali, że mokradła zyskują coraz większe znaczenie ze względu na funkcję środowiskową, ograniczanie skutków suszy oraz ochronę bioróżnorodności.

Zwrócono także uwagę na znaczenie otwierania danych. Dostęp do wiarygodnych i dobrze opisanych zbiorów może wspierać lepsze analizy, kalibrację modeli oraz ocenę wyników działań związanych z gospodarką wodną.

Technologie wspierają, ale nie zastępują ekspertów

Podczas panelu poruszono również temat sztucznej inteligencji, teledetekcji i automatyzacji analiz. Nowe technologie mogą wspierać monitoring i analizę zjawisk ekstremalnych, jednak uczestnicy podkreślali, że ekspercka interpretacja danych pozostaje niezbędna — szczególnie przy analizach lokalnych, ocenie szkód i procesach odszkodowawczych.

Współpraca jako warunek lepszych decyzji

Panel pokazał, że rozwój danych przestrzennych w gospodarce wodnej powinien iść w kierunku większej interoperacyjności, standaryzacji i współpracy między instytucjami. Wśród najważniejszych wniosków znalazły się m.in. potrzeba dalszego otwierania danych, poprawy ich spójności oraz lepszego wykorzystania informacji przestrzennej w planowaniu.

Jak podsumowano podczas spotkania, w dyskusji o powodziach nie można zapominać o suszy, która „przychodzi po cichu”. To ważne przypomnienie, że skuteczna gospodarka wodna wymaga zarówno danych, jak i dialogu między administracją, ekspertami, nauką i biznesem.

Pełna relacja z panelu dostępna jest na stronie QGIS Polska: Podsumowanie panelu eksperckiego „Gospodarka Wodna” z V Spotkania Użytkowników QGIS